Poradnik Hoegert: cięcie i szlifowanie szlifierką kątową. Jak robić to efektywnie i bezpiecznie?
Szlifierka kątowa to wszechstronne narzędzie, idealne do szlifowania, szczotkowania, polerowania oraz usuwania rdzy. Świetnie sprawdza się przy wygładzaniu nierówności w kamieniu oraz usuwaniu zadziorów z metalu. Na niektórych metalowych powierzchniach, zwłaszcza w miejscach po spawaniu lub cięciu, mogą występować ostre punkty i krawędzie, które można wygładzić tarczą szlifierską. Szlifierka kątowa nadaje się również do cięcia metalu, kamienia, betonu oraz płytek ceramicznych. Dzięki różnorodnym akcesoriom można jej używać do szlifowania, polerowania i oczyszczania.
Jak zadbać o bezpieczeństwo w czasie pracy ze szlifierką kątową?
Czym jest prawidłowe cięcie szlifierką kątową? Jak prawidłowo szlifować różne materiały? Pojęcia te obejmują nie tylko sztukę wykonywania prostych cięć bez zadziorów i pęknięć, ale także zadbanie o bezpieczeństwo swoje oraz osób postronnych. Dlatego też przed przystąpieniem do pracy warto zadbać o podstawowe zasady BHP. Cięcie szlifierką kątową może bowiem generować szkodliwy pył, a wyrzucane drobinki obrabianego materiału i rozgrzane do czerwoności opiłki metalu mogą spowodować oparzenia czy uszkodzenia ciała. Jak zatem odpowiednio przygotować się do pracy?
Odpowiednie ubranie do cięcia szlifierką kątową
Warto już wcześniej zadbać o odpowiedniubiór BHP do pracy ze szlifierką kątową. Jaka odzież ochronna ma tu największe znaczenie?
Iskry oraz opiłki metalu są szczególnie niebezpieczne dla oczu. Dlatego podstawowym wyposażeniem operatora szlifierki kątowej powinny byćokulary BHP. Alternatywą może być też przeźroczysta maska ochronna, zakrywająca całą twarz.
Na oparzenia narażona jest też skóra dłoni. Dlatego do pracy należy bezwzględnie ubraćrękawiczki ochronne. Zabezpieczą one także przed skaleczeniem przy podnoszeniu uciętych elementów – mogą one posiadać zadziory i ostre krawędzie.
Unoszący się pył, zwłaszcza w zamkniętych przestrzeniach, może być groźny dla dróg oddechowych. Warto założyćpółmaskę ochronną w czasie przecinania cegieł, ścian oraz innych pylących materiałów.
Pozostałe elementy ubrania powinny przylegać do ciała. Luźne części odzieży mogą wkręcić się w szlifierkę w czasie pracy.
Przygotowanie miejsca pracy
Zanim odpowiemy na pytanie jak prawidłowo ciąć szlifierką kątową, musimy odpowiednio przygotować miejsce pracy. Z jednej strony ma to duże znaczenie pod kątem bezpieczeństwa, z drugiej: zapewni wyższy komfort pracy i ułatwi wykonywanie cięć.Najlepszym miejscem do pracy szlifierką kątową jest stół roboczy w warsztacie. Często jednak docina się lub szlifuje materiały z dala od warsztatu. W takim przypadku należy zapewnić sobie stabilne położenie ciętego przedmiotu. Bardzo ważne jest uprzątnięcie okolicy miejsca pracy. Szczególną uwagę należy zwrócić na materiały łatwopalne, które mogą zapalić się od iskier.W końcu upewnij się, że w czasie pracy nikt nie będzie musiał przechodzić w Twoim pobliżu. Dzięki temu nie będziesz musiał obserwować okolicy, a zamiast tego skupisz się na właściwym wykonywaniu cięcia.
Sprawdź szlifierkę kątową, zanim zaczniesz ciąć
Przed uruchomieniem urządzenia, warto dokładnie je obejrzeć i sprawdzić, czy jest ono gotowe do pracy. Pomoże w tym kilka prostych pytań:
Czy jest założona odpowiednia tarcza do cięcia lub szlifowania danego materiału? Więcej informacji o odpowiednim doborze tarcz podaliśmy w dalszej treści artykułu.
Czy tarcza jest prawidłowo zamontowana, a nakrętka dokręcona do końca?
Czy zamontowana jest osłona tarczy?
Czy dodatkowy uchwyt jest mocno dokręcony i stabilny?
Często wystarczy jedno spojrzenie, by upewnić się, że wszystko jest gotowe do pracy. Jeśli jednak nie masz jeszcze doświadczenia, poświęć więcej czasu na dokładne sprawdzenie szlifierki kątowej. Wątpliwości powinny budzić także jakiekolwiek ślady uszkodzenia urządzenia.
Dobór tarczy do cięcia i szlifowania
W zależności od materiału i wykonywanego zadania, stosuje się różnego typu tarcze. Przy ich wymianie warto odłączyć urządzenie od sieci, a w przypadku szlifierek akumulatorowych, wyjąć akumulator. Dzięki temu urządzenie nie uruchomi się przypadkowo w czasie wymiany osprzętu. Jakie tarcze najczęściej się stosuje?
Tarcza szlifierska sprawdza się przy zgrubnym szlifowaniu materiałów metalowych czy kamiennych. Nie nadają się do obróbki tworzywa sztucznego czy drewna.
Tarcze fibrowe pokryte są warstwą ścierniwa. Sprawdzi się przy obróbce każdego materiału.
Tarcza lamelkowa, używana alternatywnie do tarczy zgrubnej, posiada przyczepione płytki materiału ściernego. Taka budowa gwarantuje lepszą powierzchnię szlifowaną, z mniejszą ilością widocznych żłobień.
Tarcza ze stopów metali twardych, jak tarcza stalowa, wykorzystywana jest do obróbki drewna i materiałów drewnopochodnych.
Tarcza diamentowa stosowana jest przede wszystkim do obróbki kamienia.
Tarcza do cięcia metalu o grubości do 3 mm, co zapewnia bardziej precyzyjne cięcie, mniejsze nagrzewanie się, a także większe bezpieczeństwo pracy.
Tarcza metalowa segmentowa służy do cięcia betonu, ale sprawdzi się także w przypadku ceramiki.
Tarcza do cięcia drewna przypomina prowadnicę piły spalinowej, ale zęby łańcucha są na stałe połączone z tarczą. Zwiększa to efektywność pracy, a także zapobiega powstawaniu wysokiej temperatury.
Przy doborze tarczy ważna jest także jej wielkość, która musi odpowiadać wielkości posiadanej szlifierki kątowej. Zabronione jest stosowanie większych lub mniejszych tarcz, niż zalecana przez producenta.
Jak ciąć szlifierką kątową? Najważniejsze zasady
Kiedy zadbasz już o bezpieczeństwo oraz odpowiednio przygotujesz miejsce pracy, można przystąpić do właściwego zadania. Zatem jak ciąć szlifierką kątową? Przede wszystkim należy stosować się do ogólnych zasad:
Urządzenie trzeba zawsze trzymać oburącz. Dodatkowy uchwyt może być zdemontowany tylko na czas transportu lub w celu przełożenia go z drugiej strony korpusu.
Szlifierka kątowa w czasie przecinania powinna być zawsze skierowana prostopadle do obrabianego materiału. Polerowanie lub nacinanie można także wykonywać wzdłuż elementu.
W trakcie cięcia lub szlifowania iskry powinny spadać w kierunku operatora.
W razie zaklinowania się tarczy lub pojawienia się niepokojących objawów, należy bezzwłocznie wyłączyć urządzenie.
Stosując się do podstawowych zasad pracy, możesz zastanawiać się, jak prosto ciąć szlifierką kątową. Jest to w dużej mierze kwestia odpowiedniego nacisku tarczy na materiał. Przy użyciu zbyt małej siły tarcza może odrywać się od przedmiotu, przez co cięcie będzie nierówne. Zbyt mocne dociskanie szlifierki kątowej może skończyć się zablokowaniem tarczy w materiale.Sprawdź także, czy urządzenie posiada regulację obrotów. Choć ich zmniejszenie wydłuży czas pracy, zapewni jednak lepszą kontrolę nad szlifierką, dzięki czemu wykonanie zadania będzie łatwiejsze.
Cięcie metalu szlifierką kątową
Cięcie metalu szlifierką kątową odbywa się zawsze na wysokich obrotach. W początkowej fazie nacięcia ważne jest utrzymanie stabilnego chwytu. Następnie nacięcie te pogłębia się, aż do przecięcia przedmiotu. Jaki jest prawidłowy kierunek cięcia szlifierką kątową? Najlepiej pierwsze cięcie zaczynać od siebie – w takim przypadku szlifierka nie zasłania naniesionej wcześniej linii cięcia. Największą uwagę należy zachować na końcu cięcia, ponieważ metal często łamie się pod własnym ciężarem.
Cięcie płytek ceramicznych szlifierką kątową
Do cięcia płytek ceramicznych użycia się z reguły dedykowanych do tego narzędzi: gilotyna lub przecinarka elektryczna. Jednak nie pozwalają one na wykonywanie cięć po łuku. To właśnie w takich przypadkach pomocna bywa szlifierka kątowa. Wymaga ona jednak zachowania bardzo dużej uwagi w czasie pracy i pewną kontrolę nad urządzeniem. Jak ciąć płytki szlifierką kątową? Przede wszystkim do takiego cięcia wykorzystuje się specjalną tarczę diamentową do glazury bez zębów. Zaczynamy cięcie od siebie, a następnie powoli wykonujemy jedno cięcie wzdłuż zaznaczonej linii. Najtrudniejsze jest cięcie gresu szlifierką kątową, ponieważ jest to najtwardszy materiał, a jednocześnie (jak wszystkie płytki) bardzo kruchy. Dobrym pomysłem jest też odcinanie materiału powoli, na kilka razy, zaczynając od mniejszych łuków.
Cięcie twardych materiałów szlifierką kątową
Czasem konieczne jest także okazyjne cięcie szlifierką kątową w twardych materiałach budowlanych. Wykorzystywane są do tegotarcze diamentowe przeznaczone do cegły oraz betonu. Dużym ograniczeniem jest mała średnica tarczy oraz brak możliwości długotrwałej pracy z powodu ryzyka przegrzania urządzenia. Jednak szlifierki kątowe sprawdzą się w przecinaniu niewielkich elementów czy docinaniu kostki brukowej po łuku lub linii łamanej. Aby zwiększyć trwałość tarczy oraz ograniczyć pylenie, obrabiany przedmiot można polewać co jakiś czas wodą.
Cięcie drewna szlifierką kątową
Czy szlifierką kątową można ciąć drewno? Zależy to od grubości elementu. W przypadku płaskich desek nie będzie z tym żadnego problemu, jednak grube bele lepiej ciąć piłą do drewna. Cięcie zaczynamy od nacinania w kilku miejscach, które następnie są pogłębiane, aż do przecięcia przedmiotu. Warto wykorzystać do tego specjalną tarczę do drewna, jednak pracę taką można wykonać również z pomocą tarczy uniwersalnej.
Cięcie paneli szlifierką kątową
Choć do cięcia paneli podłogowych najczęściej wykorzystuje się piłę lub wyrzynarkę, możliwe jest wykonanie takiej pracy także z pomocą szlifierki kątowej. W przypadku cienkich materiałów drewnopochodnych wykorzystuje się tarczę do drewna lub uniwersalną. Cięcie paneli szlifierką kątową przebiega szybko i łatwo, głównie ze względu na niewielką grubość obrabianego przedmiotu.
Jak zadbać o trwałość szlifierki kątowej? Prawidłowa konserwacja po pracy
Już wiesz, jak pracować szlifierką kątową. Jak jednak zadbać o jej żywotność? Prawidłowa konserwacja urządzenia jest bardzo ważna. Przede wszystkim należy stosować odpowiednie tarcze oraz uważać na przegrzanie silnika (w czasie długotrwałej pracy rób częste przerwy, aby silnik mógł ostygnąć). Nie przestrzeganie tych dwóch zasad może zwiększyć ryzyko awarii nawet o 50%. W czasie pracy nie stosuj zbyt dużego nacisku, by nie obciążać nadmiernie silnika. Po wyłączeniu szlifierki tarcza może obracać się jeszcze przez pewien czas. Dlatego odczekaj, aż się zatrzyma, nim odłożysz ją na bok.Pamiętać należy także o odpowiednim przechowywaniu urządzenia w suchym miejscu. Nieużywane akumulatory należy co jakiś czas ładować, zgodnie z zaleceniami w instrukcji obsługi. Dzięki temu ich pojemność nie ulegnie degradacji. Regularne czyszczenie, szczególnie otworów wentylacyjnych silnika, również przedłuży żywotność szlifierki kątowej.
Kamizelka ostrzegawcza samochodowa powinna znaleźć się w każdym aucie – w razie awarii pozwoli znajdującemu się obok pojazdu kierowcy zachować widoczność nawet po zmroku. Jednak kamizelki o wysokiej widoczności to też niezbędny element wyposażenia pracowników budowy, robót drogowych i wielu innych prac. Sprawdź, czym się kierować przy zakupie kamizelki ostrzegawczej!
Czy kamizelka ostrzegawcza jest obowiązkowa?
Kamizelka ostrzegawcza to niedrogi element garderoby, którą powinien mieć każdy. Przydaje się nie tylko w samochodzie, ale też podczas jazdy rowerem po zmroku czy chociażby jako ochrona pieszego idącego poboczem.
Czy trzeba mieć kamizelką ostrzegawczą w samochodzie? Polskie przepisy nie nakładają na kierowców takiego wymogu. Wskazują m.in. na konieczność posiadania trójkąta odblaskowego i gaśnicy. Choć nie dostaniesz mandatu za brak kamizelki ostrzegawczej, zdecydowanie warto ją mieć. Jeśli często podróżujesz z pasażerami, najlepiej zaopatrz się w kamizelki odblaskowe w takich ilościach, by w razie potrzeby zapewnić widoczność także pasażerowi.
Kamizelka odblaskowa ostrzegawcza – obowiązek w wielu zawodach
O ile kamizelka o intensywnej widzialności na motocykl, rower czy do auta nie jest wymagana przez przepisy, o tyle w części zawodów – już tak. Profesjonalna odzież ostrzegawcza to konieczny element garderoby pracowników lotnisk, operatorów ciężkiego sprzętu, budowlańców, osób wykonujących swoje obowiązki służbowe na drogach czy w obszarach kolejowych.
Jeśli chodzi o kamizelki ostrzegawcze, przepisy w 2023 r. wymagają, by miały one jeden z trzech kolorów: żółty, pomarańczowy lub czerwony. Oprócz fluorescencyjnych barw, muszą też mieć jeszcze elementy odblaskowe.
Odzież o intensywnej widzialności dzieli się na klasę pierwszą, drugą i trzecią. W przypadku kamizelek ostrzegawczych możliwe są tylko klasy pierwsza i druga, ponieważ w klasie trzeciej konieczne są odblaski na rękawach lub nogawkach. Taką normę spełniają np. kurtki ostrzegawcze.
Kamizelka o wysokiej widoczności klasy pierwszej musi mieć 0,14 m2 fluorescencyjnego tła, natomiast łączna powierzchnia odblasków musi mieć 0,10 m2. W przypadku klasy drugiej wartości te wynoszą odpowiednio 0,50 m2 oraz 0,13 m2. Profesjonalną kamizelką klasy 2 jest ORLA Kamizelka ostrzegawcza. Dostępna w dwóch kolorach – pomarańczowym i żółtym, spełnia unijne normy EN ISO 20471 oraz EN ISO 13688. Dwa odblaskowe pasy o szerokości 5 cm zapewniają widoczność, a anatomiczne dopasowanie gwarantuje komfort użytkowania odblaskowej kamizelki ostrzegawczej zarówno podczas wykonywania obowiązków zawodowych, jak i podczas podróży rowerem, motocyklem czy pieszo.
Kamizelka ostrzegawcza letnia i zimowa na miarę potrzeb
Wybierając kamizelkę odblaskową ostrzegawczą dla pieszych, rowerzystów czy motocyklistów, zwróć uwagę przede wszystkim na jej rozmiar oraz jakość materiału. Wbrew pozorom dopasowanie do ciała ma bardzo duże znaczenie – szczególnie, gdy w kamizelce będziesz podróżować przez dłuższy czas. Tego rodzaju odzież zapewniająca ochronę ciała dostępna jest w standardowych rozmiarach – od S do 3XL. Co istotne, produkty te nie dzielą się na kamizelki o intensywnej widzialności damskie i męskie – są to uniwersalne elementy garderoby, o prostym fasonie.
W chłodne miesiące ochronę przed zimnem, wiatrem i opadami zapewni ocieplana robocza kamizelka ostrzegawcza. Model REMS Kamizelka ostrzegawcza ocieplana posiada ciepłą warstwę wewnętrzną. Dodatkowym udogodnieniem jest zapięcie na zamek, zamiast na tradycyjne rzepy. Rozwiązanie to pozwala na lepsze zabezpieczenie przed niską temperaturą i czynnikami atmosferycznymi. Kamizelka ostrzegawcza REMS posiada też dwie kieszenie po stronie wewnętrznej, które pozwalają na przechowywanie przydatnych w pracy akcesoriów.
Ile kosztuje kamizelka ostrzegawcza odblaskowa?
Zakup kamizelki odblaskowej BHP raczej nie zrujnuje domowego budżetu osoby, która chce być widoczna podczas jazdy na rowerze czy mieć takie ważne zabezpieczenie w samochodzie.
W sklepach i na aukcjach internetowych można też znaleźć znacznie tańsze produkty. Czy kamizelki odblaskowe żółte i pomarańczowe za 4-5 zł różnią się czymś od tych od sprawdzonego producenta, za kilkanaście złotych? Choć pozornie mogą wyglądać tak samo, różnicę odczujesz w długości użytkowania produktu. Ostrzegawczy materiał odblaskowy na kamizelki wysokiej jakości jest znacznie trwalszy – pozostaje w tym samym kształcie po wielu cyklach prań. Tymczasem tanie kamizelki odblaskowe często tracą swoje właściwości już po 2-3 praniach.
Jeśli więc nie chcesz przez 2 lata chodzić w nigdy niepranej kamizelce, wybierz produkt wyższej klasy. Jakość ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy kupujesz kamizelki odblaskowe ostrzegawcze BHP dla swoich pracowników.
Oczywiście więcej zapłacisz za ocieplaną kamizelkę ostrzegawczą z kieszeniami. Za wspomniany wcześniej model REMS zapłacisz 166 zł. W tym wypadku jednak szczególnie trzeba wziąć pod uwagę jakość. Kamizelka słabej klasy, nieprzepuszczającego powietrza materiału spowoduje znaczny dyskomfort podczas pracy. Zdecydowanie lepiej postawić na produkty sprawdzonego producenta kamizelek ostrzegawczych.Autor: Paweł Sokołowski
CO TO JEST ZNAK CE?
Oznaczenie CE (Conformité Européenne) to europejski znak zgodności. Użycie go na opakowaniu produktu świadczy o zastosowaniu i spełnieniu przez producenta odpowiednich wymagań zawartych w dyrektywach / rozporządzeniach europejskich, a także w normach europejskich obejmujących dany wyrób. Produkt spełniający wymagania bezpieczeństwa będzie oznakowany znakiem CE dając tym samym informację użytkownikowi, że jest bezpieczny i poprawnie wprowadzony do obrotu.PO CO ZOSTAŁ WPROWADZONY?
Po zniesieniu przez Unię Europejską wszelkich barier w handlu między krajami członkowskimi oraz ustanowieniu wspólnej polityki wobec krajów partnerskich spoza UE, utworzony został w skali Wspólnoty obszar swobodnego przepływu towarów. Główną barierą w handlu pozostały jednak wewnątrzpaństwowe wymagania dotyczące np. jakości i bezpieczeństwa wyrobów. Stosowane przez państwa własne systemy przepisów i norm często znacząco różniły się od innych. Powodowało to szereg problemów dla producentów, którzy chcąc sprzedawać swój produkt w różnych krajach, za każdym razem musieli spełniać odrębne wymagania.
Ze względu na bezpieczeństwo konsumentów, nie można było zlikwidować norm, więc jedynym wyjściem było ujednolicenie systemów krajowych, tak aby na obszarze całej Wspólnoty towary podlegały takim samym wymaganiom.
W 1993 r. stworzone zostały, na szczeblu Unii Europejskiej, europejskie akty prawne zwane DYREKTYWAMI NOWEGO PODEJŚCIA. Określały one zasadnicze wymagania bezpieczeństwa dla różnych grup wyrobów, które należy spełnić przed ich wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku na Jednolitym Rynku Europejskim.
CZY OZNACZENIE CE JEST OBOWIĄZKOWYM CZY DOBROWOLNYM OZNAKOWANIEM?
jeżeli wyrób podlega pod którąś z Dyrektyw Nowego Podejścia oznakowanie CE jest obowiązkowe.
nadawanie oznakowania CE na wyroby, które nie podlegają pod Dyrektywy Nowego Podejścia jest zabronione.
KTO MOŻE NADAĆ ZNAK CE?
Oznakowanie CE może nadać producent lub jego upoważniony przedstawiciel. Większość wyrobów podlega pod Moduł A czyli moduł samooceny producenta. Jeśli mamy do czynienia z innym modułem (B lub D) należy uzyskać certyfikat badania typu UE we współpracy z jednostką notyfikowaną (instytutem certyfikującym).
CZYM JEST CERTYFIKAT CE?
Pojęcie "Certyfikat CE" w nomenklaturze dyrektyw Nowego Podejścia nie istnieje. Jeśli ktoś mówi o certyfikacie CE to najprawdopodobniej chodzi mu o deklarację zgodności UE lub o certyfikat badania typu UE potwierdzający zgodność produktu z odpowiednią normą EN.
Aktualnie proces znakowania i certyfikacji regulowane jest przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (2016 425 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej oraz uchylenia dyrektywy Rady 89 686 /EWG).
Źródło: https://www.oznakowanie-ce.plAutor: Grzegorz Nowak
W 2022 roku zgłoszono w Polsce aż 66606 wypadków przy pracy. 365 osób spośród poszkodowanych poniosło bardzo poważne obrażenia, a ilość wypadków śmiertelnych wyniosła 180. W niemal 80% uszkodzeniu uległy kończyny dolne lub górne. Wśród najczęstszych przyczyn był kontakt z nieruchomym lub ruchomym obiektem. Te dane jasno wskazują, jak istotne jest zapewnienie pracownikom odpowiedniej odzieży ochronnej.
Różnice między odzieżą ochronną a roboczą
Na początek jednak warto rozwiać istotny błąd. Określenie „odzież ochronna BHP” oraz „odzież robocza” są używane często zamiennie. Jednak nie oznaczają one tego samego. Aby w pełni odpowiedzieć na to pytanie, warto poznać dokładne definicje obu pojęć.
Definicja odzieży roboczej i ochronnej
Odzież robocza to odzież stosowana w środowisku pracy, gdy istnieje duże ryzyko zabrudzenia lub uszkodzenia odzieży wierzchniej. Innymi słowy, odzież robocza zastępuje ubranie pracownika w sytuacji, gdy ten może ją ubrudzić lub zniszczyć w czasie wykonywania swoich obowiązków. Użycie jednolitych strojów roboczych może być również związane z budową rozpoznawalności marki (np. pracownicy banków czy firm ubezpieczeniowych).
A czym jest odzież ochronna? Definicja mówi, że jest to odzież stosowana w środowisku pracy, która ma okryć lub zastąpić odzież osobistą. Ponadto została ona zaprojektowana w celu zapewnienia ochrony przed zagrożeniami. Oba warunki muszą zostać spełnione, zatem odzież robocza, która nie chroni przed konkretnymi, niebezpiecznymi substancjami lub zdarzeniami, nie jest odzieżą ochronną.
Zastosowania odzieży roboczej i ochronnej
Kiedy stosowana jest odzież ochronna? Przykłady takich sytuacji można spotkać w każdej gałęzi przemysłu. Najczęściej używana jest ona przez pracowników na halach oraz pracujących w terenie, a jej zadaniem jest ochrona przed uderzeniami i skaleczeniami (jak buty ochronne ze stalowym podnoskiem). Istnieje również odzież ochronna do spawania czy grube fartuchy dla laborantów, którzy mają kontakt z niebezpiecznymi substancjami.
Ubrania robocze są wykorzystywane jeszcze częściej. Spotkać je można w placówkach, które dbają o rozpoznawalność swojej marki, związanej także ze strojem pracowników. Stroje robocze wykorzystywane są również szeroko w gastronomii.
Rodzaje odzieży ochronnej i roboczej
Każdą odzież można podzielić zgodnie z częścią garderoby, jaką stanowią: rękawice ochronne lub robocze, spodnie, bluzy, buty czy kamizelki. Warto jednak zwrócić większą uwagę na podział odzieży ochronnej w zależności od czynnika, przed którym ma chronić. W tym kontekście wymienić można:
Odzież ochronna dla spawaczy, chroniąca przed łukiem elektrycznym, oparzeniami oraz odpryskami.
Uprzęże związane z pracą na wysokości.
Izolacyjna odzież ochronna, stosowana wśród elektryków.
Ubrania odblaskowe, chroniące pracowników drogowych, a także służby specjalne operujące na miejscu wypadku drogowego.
Odzież ochronna przeciwchemiczna, wytrzymująca krótkie oddziaływanie z niebezpiecznymi substancjami żrącymi.
Słuchawki ochronne zabezpieczające przed zbyt głośną pracą urządzeń.
Odzież ochronna trudnopalna dla strażaków i osób pracujących w pobliżu ognia.
Ponadto kategorie odzieży ochronnej mogą dotyczyć także pór roku, jak odzież ochronna zimowa i letnia.
Oznaczenia odzieży ochronnej
Typy odzieży ochronnej można scharakteryzować też pod kątem obszarów ciała, które mają chronić.
Odzież ochronna (symbol U).
Środki ochrony kończyn dolnych (symbol N).
Środki ochrony kończyn górnych (symbol R).
Środki ochrony głowy (symbol G).
Środki ochrony twarzy i oczu (symbol T).
Środki ochrony słuchu (symbol S).
Środki ochrony układu oddechowego (symbol D).
Środki chroniące przed upadkiem z wysokości (symbol W).
Środki izolujące cały organizm (symbol I).
Jak zatem dobrać odpowiednią odzież ochronną i roboczą do swojego stanowiska pracy? Za to odpowiada zawsze pracodawca!
Obowiązki pracodawcy w zakresie odzieży ochronnej i roboczej
Zgodnie z aktualnymi przepisami pracy, pracodawca ma obowiązek nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi odzież roboczą, ochronną i środki ochrony indywidualnej, jeśli tego wymagają warunki pracy. Co istotne, decydujące są warunki, jakie panują w danym środowisku pracy, a nie na przykład nazwa stanowiska. Z tego powodu pracownicy na podobnych stanowiskach w różnych firmach mogą otrzymać inny zestaw odzieży.
Odzież ochronna obowiązkiem pracodawcy
Pracodawca ma obowiązek ustalić, jaka profesjonalna odzież robocza i ochronna jest potrzebna poszczególnym pracownikom. Najczęściej odbywa się to podczas dialogu z pracownikami lub ich przedstawicielem. Następnie ustalenia te są wpisywane do regulaminu pracy, który określa warunki przebywania w miejscu pracy, a także wyposażenie pracowników w narzędzia, materiały, odzież ochronną i roboczą oraz środki ochrony indywidualnej i higieny. Z reguły szczegóły przedstawione są jako tabela przydziału odzieży ochronnej dla każdego stanowiska.
Odzież i obuwie robocze, które zapewnia pracodawca
Ubrania robocze i ochronne przydzielane są bezpłatnie. Jednocześnie stanowią one cały czas własność pracodawcy. Oznacza to, że po rozwiązaniu stosunku pracy, wszystkie środki ochrony indywidualnej oraz przydzieloną odzież należy zwrócić przełożonemu. Także w sytuacji zniszczenia ubrania z winy pracownika konieczny jest zwrot kosztów poniesionych na zakup (po uwzględnieniu amortyzacji).
Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa pracowników
Do obowiązków pracodawcy, związanych z odzieżą ochronną i roboczą, należy także jej czyszczenie, a także konserwacja, naprawa, odpylanie czy odkażanie. Często jednak pracownicy piorą swoje ubrania robocze we własnym zakresie. W takim przypadku przysługuje im zwrot kosztów, jakie ponoszą.
Normy i certyfikaty odzieży roboczej i ochronnej
Odzież robocza nie wymaga certyfikacji, ponieważ jej podstawowym zadaniem jest ochrona przed zabrudzeniem lub zniszczeniem odzieży osobistej. Jednak specjalistyczna odzież ochronna dla pracowników musi spełniać określone normy i kryteria, aby skutecznie chroniła przed niebezpieczeństwami w środowisku pracy.
Materiały odzieży: co decyduje o ich właściwościach ochronnych?
Ubrania ochronne wykonywane są z materiałów naturalnych (bawełna), sztucznych (na bazie celulozy) oraz syntetyczne (poliester czy poliamid). Na ich bazie stworzono kilkadziesiąt popularnych materiałów o określonych właściwościach. Wśród nich znaleźć można takie jak:
Ortalion na bazie poliestru. Cechuje się bardzo niską gramaturą oraz dużą wytrzymałością na uszkodzenia.
Polar, miękka i ciepła dzianina poliestrowa.
Stretch, czyli tkaniny rozciągliwe z dodatkiem lycry lub PBT.
Sztruks, ciepła tkanina bawełniana odporna na przecięcia i rozdarcia, jednak podatna na przetarcia.
Nylon balistyczny, wykorzystywany też przy produkcji kamizelek kuloodpornych. Jest bardzo odporny na uszkodzenia i przetarcia.
Kevlar, materiał elastyczny, a także niezwykle wytrzymały.
Wybór odpowiedniego materiału zależny jest od środowiska pracy oraz przeprowadzonej analizy ryzyk zawodowych.
Certyfikacja normami EN ISO: co to oznacza dla odzieży ochronnej?
W Polsce obowiązuje aktualnie rozporządzenie UE nr 2016/425 z dnia 16 marca. Określa on szereg norm dla poszczególnych typów odzieży ochronnej oraz specjalistycznej. To właśnie tam zawarte są dokładne parametry, jakie spełniać musi odzież ochronna dla strażaków, spawaczy oraz innych stanowisk.
Wszystkie ubrania ochronne muszą posiadać też certyfikaty, potwierdzające spełnienie powyższych norm. W celu ich nadania, odzież poddaje się rygorystycznym badaniom laboratoryjnym, które następnie należy powtarzać w regularnych odstępach czasu.
Podsumowanie: odzież ochronna i robocza
W Polsce dochodzi wciąż do wielu wypadków przy pracy. Aby zapewnić pracownikom jak najlepszą ochronę, stosuje się odzież ochronną oraz środki ochrony indywidualnej zgodnie z tabelą przydziału odzieży ochronnej. Każdy taki ubiór musi spełnić normy odzieży ochronnej, potwierdzające ochronę przed niebezpieczeństwami w środowisku pracy.
Na wielu stanowiskach pracownik otrzymuje również odzież roboczą, która chroni ubranie osobiste przed zniszczeniem lub zabrudzeniem. W tym przypadku nie ma konieczności uzyskiwania certyfikatów.
Zarówno odzież robocza, jak i ochronna należy do pracodawcy, który powinien o nią dbać: czyścić, naprawiać i konserwować.Autor: Grzegorz Nowak
