Klucz dynamometryczny. Co to jest? Jak używać? Jak go poprawnie ustawić?
Odpowiedni moment obrotowy ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego montażu i działania łączonych śrubami elementów w różnorakich konstrukcjach czy mechanizmach. W takich przypadkach nie można zdawać się na własne wyczucie, ale konieczne jest użycie odpowiednich narzędzi z ograniczeniem maksymalnej siły dokręcania. Jednakjak ustawić prawidłową wartość Nm na kluczu dynamometrycznym? Oraz jak skalibrować klucz dynamometryczny? O tym przeczytasz w poniższym artykule
Czym jest i jak działa klucz dynamometryczny?
Aby odpowiednio ustawić klucz dynamometryczny, warto poznać jego zasadę działania. Tajemnica kryje się w niewielkiej sprężynie. Gdy klucz napotyka opór, sprężyna ta naciąga się aż do ustalonego momentu (wartości Nm na skali) – wtedy następuje zwolnienie blokady, która uniemożliwia dalsze dokręcanie śruby. Narzędzia te należą dokluczy grzechotek, co oznacza, że przenoszą moment obrotowy tylko w jedną stronę (dokręcanie śrub).
Wskazówkowe czy cyfrowe klucze dynamometryczne? Poznaj poszczególne rodzaje
Wśród popularnych rozwiązań można wymienić w szczególności:
Klucze dynamometryczne wskazówkowe. Klasyczne rozwiązanie wyposażone w prostą wskazówkę i wyskalowaną podziałkę. W ten sposób można kontrolować odpowiedni moment dokręcaniaśrub w czasie pracy. Część modeli wyposażona jest dodatkowo w zapadkę blokującą, która uniemożliwia dokręcanie z większym momentem.
Klucze dynamometryczne mechaniczne. Narzędzie posiada mechanizm zapadkowy, dlatego też użytkowanie klucza dynamometrycznego mechanicznego często kojarzone jest z charakterystycznym kliknięciem, które oznacza osiągnięcie zadanego momentu obrotowego.
Klucze dynamometryczne elektroniczne. Posiadają ekran LCD ze wskazaniem aktualnego momentu obrotowego. Elektroniczne klucze posiadają pamięć nastaw, co znacząco przyspiesza pracę, szczególnie w warsztatach samochodowych.
Klucze dynamometryczne łamane, posiadające dodatkowy zawias. Przy osiągnięciu zadanego momentu obrotowego, klucz łamie się, uniemożliwiając dalszą pracę. Po jego zdjęciu, powraca on do standardowej pozycji, umożliwiając dalszą pracę.
Niezależnie, czy będą to klucze z klikiem, czyprofesjonalne klucze dynamometryczne ze skalą, ważne jest odpowiednie ustawienie klucza. Jak go używać prawidłowo?
Jak używać klucza dynamometrycznego?
Klucz dynamometryczny to delikatnenarzędzie precyzyjne. Dlatego też wiedza, po co i jak go używać ma ogromne znaczenie. Klucz przydatny jest przy dociąganiu śrub przy montażu wielu elementów mechanicznych, szczególnie w motoryzacji czy w rowerach. Różne rodzaje kluczyposiadają inny zakres momentu obrotowego, dlatego też trzeba je dopasować do danego zastosowania. Ważne jest też odpowiednie przechowywanie kluczy dynamometrycznych, jak również regularna kalibracja narzędzi. Odpowiednie ustawienie klucza pozwala uzyskać właściwy moment dokręcenia i wskaże poprawną wartość pomiaru momentu.
Co oznacza Nm na kluczu dynamometrycznym i jak ważny jest moment?
Bardzo istotny jest zakres pomiarowy klucza. Oznaczony jest on skalą wyrażoną w Nm. Wyraża onawartości momentów dokręcania i oznacza niutonometry. Inaczej mówiąc jest to iloczyn siły (mierzonej w niutonach) oraz ramienia, z jaką ona działa (w metrach). Z definicji jedna jednostka momentu obrotowego oznacza siłę 1 N działającą na ramieniu (długości klucza) 1 m. Zakres momentu obrotowego zależny jest od zastosowanego mechanizmu, czyli od rodzaju klucza.
Dlaczego powinno się używać kluczy dynamometrycznych?
Instrukcja obsługi wielu podzespołów wskazuje na konieczność zastosowania klucza dynamometrycznego. Dlaczego jest to tak ważne? Czasami istniejeryzyko uszkodzenia połączenia przy zbyt mocnym dociągnięciu śruby. W innym przypadku może dojść do naruszenia struktury śruby. W takim przypadku zerwanie połączenia może nastąpić w każdym momencie (np. w czasie eksploatacji maszyny).Dokręcanie śrub kół także powinno odbywać się z odpowiednim momentem, aby koło nie odkręciło się w czasie jazdy. Precyzyjne przykręcanie śrub daje gwarancję prawidłowego działania danego podzespołu.
Jak ustawić klucz dynamometryczny do kół?
Siła przykręcania kół samochodowych mieści się w przedziale 110-140 Nm. Taka wartość momentu obrotowego zabezpiecza koło przed odkręceniem się. Dokręcanie śrub kół powinno odbywać się zgodnie z instrukcją obsługi pojazdu, ponieważ w pewnych przypadkach zalecana nastawa może znajdować się poza podanym wcześniej zakresem. Warto pamiętać również, że klucze dynamometryczne rowerowe operują znacznie mniejszym momentem.
Jaki klucz dynamometryczny będzie pasował do silnika?
Klucz niezbędny jest także przy składaniu bloku silnika. W tym celu wykorzystywane jest profesjonalne narzędzie,którego wartość pomiaru momentu dostosowana jest do tego właśnie zadania. Przy składaniu bloku ważny jest moment, ale równie istotne jest odpowiednia kolejność dociągania poszczególnych śrub. Ustawienie klucza dynamometrycznego różni się na poszczególnych etapach składania silnika. Często koniecznie trzeba teżskalibrować klucz dynamometryczny przed rozpoczęciem pracy. Odpowiedni moment obrotowy zapewnia szczelność całej konstrukcji i bezawaryjne działanie.Warto pamiętać, że silnik nie jest jedynym podzespołem w pojazdach. Połączenia śrubowe występują na przykład w układzie jezdnym, a także w wielu innych konstrukcjach, także tych niezwiązanych z samochodami.
Czy można odkręcać śruby kluczem dynamometrycznym?
Klucze momentowe służą do dociągania śrub. Jeśli chodzi o odkręcanie - tego nie rób, ponieważ może doprowadzić to do uszkodzenia mechanizmu. Taka awaria klucza dynamometrycznego wyklucza możliwość jego dalszego użytkowania. Wskazywane wartości momentów dokręcania śrub mogą być przekłamane. W większości przypadków nie ma możliwości skalibrować klucz dynamometryczny.
Klucz dynamometryczny: dobierz siłę do zastosowania!
Prawidłoweużywanie klucza elektronicznego zaczyna się już od dobrania jego mocy. To, jaki klucz potrzebny będzie do danego zadania, zależy od wykonywanej pracy. Dlatego dostępne są różne rodzajekluczy dynamometrycznych. Jak dobrać je prawidłowo?
Dokręcanie kół samochodowych i motocyklowych wymaga dość dużej siły. Dlatego w tym przypadku warto wybrać klucz dynamometryczny z zakresem od 40 do 200 Nm.
Do skręcenia bloku silnika wykorzystuje się klucze z zakresem do 25 lub 30 Nm.
Zakres pomiarowy klucza powinien być większy, niż zalecana nastawa, co najmniej o kilkanaście procent. Precyzyjne przykręcanie nie jest bowiem możliwe w granicach skali, gdzie mechanizm może wykazywać pewne przekłamania. Profesjonalne klucze momentowe dostosowane są do poszczególnych zadań w taki sposób, by zalecane nastawy mieściły się w pobliżu środka skali, zapewniają najlepszą dokładność nastaw.
Jaki klucz dynamometryczny sprawdzi się w wyposażeniu garażu?
W przydomowym garażu najlepiej sprawdzają sięcyfrowe klucze dynamometryczne, zapewniające właściwy moment dokręcenia. Ustawienie momentu obrotowego odbywa się z pomocą klawiszy i opcji widocznych na ekranie, co ułatwia użycie klucza dynamometrycznego osobom, które potrzebują ich sporadycznie. Pamięć nastaw ułatwia też ponowne ustawienie urządzenia przy powtarzalnych pracach. W przypadku profesjonalnych operatorów zaleca się różne rodzaje kluczy dokręcających w zależności od wykonywanego zadania, jak klucz dynamometryczny do silników. Jednak w przydomowym garażu często wystarczy model uniwersalny o szerokim zakresie nastawy.Jak skalibrować klucz dynamometryczny?Czym jest i jak działa kalibracja narzędzi? Jest to sprawdzenie, czy siła przykręcania zgadza się z odczytem. Użytkowanie klucza dynamometrycznegoopiera się oodpowiedni moment dokręcania - dlatego błąd pomiaru nie może być zbyt duży. Jak skalibrować klucz dynamometryczny? Najprostszym sposobem kalibracji jest oddanie klucza do serwisu. Alternatywą jest zakup urządzenia do kalibrowania. Jest to dobre rozwiązanie w przypadku warsztatów, w których często korzysta się z kluczy dynamometrycznych. Kalibracji powinno się dokonywać przynajmniej raz w roku lub po 5 tysiącach użyciach.
Kamizelka ostrzegawcza samochodowa powinna znaleźć się w każdym aucie – w razie awarii pozwoli znajdującemu się obok pojazdu kierowcy zachować widoczność nawet po zmroku. Jednak kamizelki o wysokiej widoczności to też niezbędny element wyposażenia pracowników budowy, robót drogowych i wielu innych prac. Sprawdź, czym się kierować przy zakupie kamizelki ostrzegawczej!
Czy kamizelka ostrzegawcza jest obowiązkowa?
Kamizelka ostrzegawcza to niedrogi element garderoby, którą powinien mieć każdy. Przydaje się nie tylko w samochodzie, ale też podczas jazdy rowerem po zmroku czy chociażby jako ochrona pieszego idącego poboczem.
Czy trzeba mieć kamizelką ostrzegawczą w samochodzie? Polskie przepisy nie nakładają na kierowców takiego wymogu. Wskazują m.in. na konieczność posiadania trójkąta odblaskowego i gaśnicy. Choć nie dostaniesz mandatu za brak kamizelki ostrzegawczej, zdecydowanie warto ją mieć. Jeśli często podróżujesz z pasażerami, najlepiej zaopatrz się w kamizelki odblaskowe w takich ilościach, by w razie potrzeby zapewnić widoczność także pasażerowi.
Kamizelka odblaskowa ostrzegawcza – obowiązek w wielu zawodach
O ile kamizelka o intensywnej widzialności na motocykl, rower czy do auta nie jest wymagana przez przepisy, o tyle w części zawodów – już tak. Profesjonalna odzież ostrzegawcza to konieczny element garderoby pracowników lotnisk, operatorów ciężkiego sprzętu, budowlańców, osób wykonujących swoje obowiązki służbowe na drogach czy w obszarach kolejowych.
Jeśli chodzi o kamizelki ostrzegawcze, przepisy w 2023 r. wymagają, by miały one jeden z trzech kolorów: żółty, pomarańczowy lub czerwony. Oprócz fluorescencyjnych barw, muszą też mieć jeszcze elementy odblaskowe.
Odzież o intensywnej widzialności dzieli się na klasę pierwszą, drugą i trzecią. W przypadku kamizelek ostrzegawczych możliwe są tylko klasy pierwsza i druga, ponieważ w klasie trzeciej konieczne są odblaski na rękawach lub nogawkach. Taką normę spełniają np. kurtki ostrzegawcze.
Kamizelka o wysokiej widoczności klasy pierwszej musi mieć 0,14 m2 fluorescencyjnego tła, natomiast łączna powierzchnia odblasków musi mieć 0,10 m2. W przypadku klasy drugiej wartości te wynoszą odpowiednio 0,50 m2 oraz 0,13 m2. Profesjonalną kamizelką klasy 2 jest ORLA Kamizelka ostrzegawcza. Dostępna w dwóch kolorach – pomarańczowym i żółtym, spełnia unijne normy EN ISO 20471 oraz EN ISO 13688. Dwa odblaskowe pasy o szerokości 5 cm zapewniają widoczność, a anatomiczne dopasowanie gwarantuje komfort użytkowania odblaskowej kamizelki ostrzegawczej zarówno podczas wykonywania obowiązków zawodowych, jak i podczas podróży rowerem, motocyklem czy pieszo.
Kamizelka ostrzegawcza letnia i zimowa na miarę potrzeb
Wybierając kamizelkę odblaskową ostrzegawczą dla pieszych, rowerzystów czy motocyklistów, zwróć uwagę przede wszystkim na jej rozmiar oraz jakość materiału. Wbrew pozorom dopasowanie do ciała ma bardzo duże znaczenie – szczególnie, gdy w kamizelce będziesz podróżować przez dłuższy czas. Tego rodzaju odzież zapewniająca ochronę ciała dostępna jest w standardowych rozmiarach – od S do 3XL. Co istotne, produkty te nie dzielą się na kamizelki o intensywnej widzialności damskie i męskie – są to uniwersalne elementy garderoby, o prostym fasonie.
W chłodne miesiące ochronę przed zimnem, wiatrem i opadami zapewni ocieplana robocza kamizelka ostrzegawcza. Model REMS Kamizelka ostrzegawcza ocieplana posiada ciepłą warstwę wewnętrzną. Dodatkowym udogodnieniem jest zapięcie na zamek, zamiast na tradycyjne rzepy. Rozwiązanie to pozwala na lepsze zabezpieczenie przed niską temperaturą i czynnikami atmosferycznymi. Kamizelka ostrzegawcza REMS posiada też dwie kieszenie po stronie wewnętrznej, które pozwalają na przechowywanie przydatnych w pracy akcesoriów.
Ile kosztuje kamizelka ostrzegawcza odblaskowa?
Zakup kamizelki odblaskowej BHP raczej nie zrujnuje domowego budżetu osoby, która chce być widoczna podczas jazdy na rowerze czy mieć takie ważne zabezpieczenie w samochodzie.
W sklepach i na aukcjach internetowych można też znaleźć znacznie tańsze produkty. Czy kamizelki odblaskowe żółte i pomarańczowe za 4-5 zł różnią się czymś od tych od sprawdzonego producenta, za kilkanaście złotych? Choć pozornie mogą wyglądać tak samo, różnicę odczujesz w długości użytkowania produktu. Ostrzegawczy materiał odblaskowy na kamizelki wysokiej jakości jest znacznie trwalszy – pozostaje w tym samym kształcie po wielu cyklach prań. Tymczasem tanie kamizelki odblaskowe często tracą swoje właściwości już po 2-3 praniach.
Jeśli więc nie chcesz przez 2 lata chodzić w nigdy niepranej kamizelce, wybierz produkt wyższej klasy. Jakość ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy kupujesz kamizelki odblaskowe ostrzegawcze BHP dla swoich pracowników.
Oczywiście więcej zapłacisz za ocieplaną kamizelkę ostrzegawczą z kieszeniami. Za wspomniany wcześniej model REMS zapłacisz 166 zł. W tym wypadku jednak szczególnie trzeba wziąć pod uwagę jakość. Kamizelka słabej klasy, nieprzepuszczającego powietrza materiału spowoduje znaczny dyskomfort podczas pracy. Zdecydowanie lepiej postawić na produkty sprawdzonego producenta kamizelek ostrzegawczych.Autor: Paweł Sokołowski
CO TO JEST ZNAK CE?
Oznaczenie CE (Conformité Européenne) to europejski znak zgodności. Użycie go na opakowaniu produktu świadczy o zastosowaniu i spełnieniu przez producenta odpowiednich wymagań zawartych w dyrektywach / rozporządzeniach europejskich, a także w normach europejskich obejmujących dany wyrób. Produkt spełniający wymagania bezpieczeństwa będzie oznakowany znakiem CE dając tym samym informację użytkownikowi, że jest bezpieczny i poprawnie wprowadzony do obrotu.PO CO ZOSTAŁ WPROWADZONY?
Po zniesieniu przez Unię Europejską wszelkich barier w handlu między krajami członkowskimi oraz ustanowieniu wspólnej polityki wobec krajów partnerskich spoza UE, utworzony został w skali Wspólnoty obszar swobodnego przepływu towarów. Główną barierą w handlu pozostały jednak wewnątrzpaństwowe wymagania dotyczące np. jakości i bezpieczeństwa wyrobów. Stosowane przez państwa własne systemy przepisów i norm często znacząco różniły się od innych. Powodowało to szereg problemów dla producentów, którzy chcąc sprzedawać swój produkt w różnych krajach, za każdym razem musieli spełniać odrębne wymagania.
Ze względu na bezpieczeństwo konsumentów, nie można było zlikwidować norm, więc jedynym wyjściem było ujednolicenie systemów krajowych, tak aby na obszarze całej Wspólnoty towary podlegały takim samym wymaganiom.
W 1993 r. stworzone zostały, na szczeblu Unii Europejskiej, europejskie akty prawne zwane DYREKTYWAMI NOWEGO PODEJŚCIA. Określały one zasadnicze wymagania bezpieczeństwa dla różnych grup wyrobów, które należy spełnić przed ich wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku na Jednolitym Rynku Europejskim.
CZY OZNACZENIE CE JEST OBOWIĄZKOWYM CZY DOBROWOLNYM OZNAKOWANIEM?
jeżeli wyrób podlega pod którąś z Dyrektyw Nowego Podejścia oznakowanie CE jest obowiązkowe.
nadawanie oznakowania CE na wyroby, które nie podlegają pod Dyrektywy Nowego Podejścia jest zabronione.
KTO MOŻE NADAĆ ZNAK CE?
Oznakowanie CE może nadać producent lub jego upoważniony przedstawiciel. Większość wyrobów podlega pod Moduł A czyli moduł samooceny producenta. Jeśli mamy do czynienia z innym modułem (B lub D) należy uzyskać certyfikat badania typu UE we współpracy z jednostką notyfikowaną (instytutem certyfikującym).
CZYM JEST CERTYFIKAT CE?
Pojęcie "Certyfikat CE" w nomenklaturze dyrektyw Nowego Podejścia nie istnieje. Jeśli ktoś mówi o certyfikacie CE to najprawdopodobniej chodzi mu o deklarację zgodności UE lub o certyfikat badania typu UE potwierdzający zgodność produktu z odpowiednią normą EN.
Aktualnie proces znakowania i certyfikacji regulowane jest przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (2016 425 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej oraz uchylenia dyrektywy Rady 89 686 /EWG).
Źródło: https://www.oznakowanie-ce.plAutor: Grzegorz Nowak
W 2022 roku zgłoszono w Polsce aż 66606 wypadków przy pracy. 365 osób spośród poszkodowanych poniosło bardzo poważne obrażenia, a ilość wypadków śmiertelnych wyniosła 180. W niemal 80% uszkodzeniu uległy kończyny dolne lub górne. Wśród najczęstszych przyczyn był kontakt z nieruchomym lub ruchomym obiektem. Te dane jasno wskazują, jak istotne jest zapewnienie pracownikom odpowiedniej odzieży ochronnej.
Różnice między odzieżą ochronną a roboczą
Na początek jednak warto rozwiać istotny błąd. Określenie „odzież ochronna BHP” oraz „odzież robocza” są używane często zamiennie. Jednak nie oznaczają one tego samego. Aby w pełni odpowiedzieć na to pytanie, warto poznać dokładne definicje obu pojęć.
Definicja odzieży roboczej i ochronnej
Odzież robocza to odzież stosowana w środowisku pracy, gdy istnieje duże ryzyko zabrudzenia lub uszkodzenia odzieży wierzchniej. Innymi słowy, odzież robocza zastępuje ubranie pracownika w sytuacji, gdy ten może ją ubrudzić lub zniszczyć w czasie wykonywania swoich obowiązków. Użycie jednolitych strojów roboczych może być również związane z budową rozpoznawalności marki (np. pracownicy banków czy firm ubezpieczeniowych).
A czym jest odzież ochronna? Definicja mówi, że jest to odzież stosowana w środowisku pracy, która ma okryć lub zastąpić odzież osobistą. Ponadto została ona zaprojektowana w celu zapewnienia ochrony przed zagrożeniami. Oba warunki muszą zostać spełnione, zatem odzież robocza, która nie chroni przed konkretnymi, niebezpiecznymi substancjami lub zdarzeniami, nie jest odzieżą ochronną.
Zastosowania odzieży roboczej i ochronnej
Kiedy stosowana jest odzież ochronna? Przykłady takich sytuacji można spotkać w każdej gałęzi przemysłu. Najczęściej używana jest ona przez pracowników na halach oraz pracujących w terenie, a jej zadaniem jest ochrona przed uderzeniami i skaleczeniami (jak buty ochronne ze stalowym podnoskiem). Istnieje również odzież ochronna do spawania czy grube fartuchy dla laborantów, którzy mają kontakt z niebezpiecznymi substancjami.
Ubrania robocze są wykorzystywane jeszcze częściej. Spotkać je można w placówkach, które dbają o rozpoznawalność swojej marki, związanej także ze strojem pracowników. Stroje robocze wykorzystywane są również szeroko w gastronomii.
Rodzaje odzieży ochronnej i roboczej
Każdą odzież można podzielić zgodnie z częścią garderoby, jaką stanowią: rękawice ochronne lub robocze, spodnie, bluzy, buty czy kamizelki. Warto jednak zwrócić większą uwagę na podział odzieży ochronnej w zależności od czynnika, przed którym ma chronić. W tym kontekście wymienić można:
Odzież ochronna dla spawaczy, chroniąca przed łukiem elektrycznym, oparzeniami oraz odpryskami.
Uprzęże związane z pracą na wysokości.
Izolacyjna odzież ochronna, stosowana wśród elektryków.
Ubrania odblaskowe, chroniące pracowników drogowych, a także służby specjalne operujące na miejscu wypadku drogowego.
Odzież ochronna przeciwchemiczna, wytrzymująca krótkie oddziaływanie z niebezpiecznymi substancjami żrącymi.
Słuchawki ochronne zabezpieczające przed zbyt głośną pracą urządzeń.
Odzież ochronna trudnopalna dla strażaków i osób pracujących w pobliżu ognia.
Ponadto kategorie odzieży ochronnej mogą dotyczyć także pór roku, jak odzież ochronna zimowa i letnia.
Oznaczenia odzieży ochronnej
Typy odzieży ochronnej można scharakteryzować też pod kątem obszarów ciała, które mają chronić.
Odzież ochronna (symbol U).
Środki ochrony kończyn dolnych (symbol N).
Środki ochrony kończyn górnych (symbol R).
Środki ochrony głowy (symbol G).
Środki ochrony twarzy i oczu (symbol T).
Środki ochrony słuchu (symbol S).
Środki ochrony układu oddechowego (symbol D).
Środki chroniące przed upadkiem z wysokości (symbol W).
Środki izolujące cały organizm (symbol I).
Jak zatem dobrać odpowiednią odzież ochronną i roboczą do swojego stanowiska pracy? Za to odpowiada zawsze pracodawca!
Obowiązki pracodawcy w zakresie odzieży ochronnej i roboczej
Zgodnie z aktualnymi przepisami pracy, pracodawca ma obowiązek nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi odzież roboczą, ochronną i środki ochrony indywidualnej, jeśli tego wymagają warunki pracy. Co istotne, decydujące są warunki, jakie panują w danym środowisku pracy, a nie na przykład nazwa stanowiska. Z tego powodu pracownicy na podobnych stanowiskach w różnych firmach mogą otrzymać inny zestaw odzieży.
Odzież ochronna obowiązkiem pracodawcy
Pracodawca ma obowiązek ustalić, jaka profesjonalna odzież robocza i ochronna jest potrzebna poszczególnym pracownikom. Najczęściej odbywa się to podczas dialogu z pracownikami lub ich przedstawicielem. Następnie ustalenia te są wpisywane do regulaminu pracy, który określa warunki przebywania w miejscu pracy, a także wyposażenie pracowników w narzędzia, materiały, odzież ochronną i roboczą oraz środki ochrony indywidualnej i higieny. Z reguły szczegóły przedstawione są jako tabela przydziału odzieży ochronnej dla każdego stanowiska.
Odzież i obuwie robocze, które zapewnia pracodawca
Ubrania robocze i ochronne przydzielane są bezpłatnie. Jednocześnie stanowią one cały czas własność pracodawcy. Oznacza to, że po rozwiązaniu stosunku pracy, wszystkie środki ochrony indywidualnej oraz przydzieloną odzież należy zwrócić przełożonemu. Także w sytuacji zniszczenia ubrania z winy pracownika konieczny jest zwrot kosztów poniesionych na zakup (po uwzględnieniu amortyzacji).
Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa pracowników
Do obowiązków pracodawcy, związanych z odzieżą ochronną i roboczą, należy także jej czyszczenie, a także konserwacja, naprawa, odpylanie czy odkażanie. Często jednak pracownicy piorą swoje ubrania robocze we własnym zakresie. W takim przypadku przysługuje im zwrot kosztów, jakie ponoszą.
Normy i certyfikaty odzieży roboczej i ochronnej
Odzież robocza nie wymaga certyfikacji, ponieważ jej podstawowym zadaniem jest ochrona przed zabrudzeniem lub zniszczeniem odzieży osobistej. Jednak specjalistyczna odzież ochronna dla pracowników musi spełniać określone normy i kryteria, aby skutecznie chroniła przed niebezpieczeństwami w środowisku pracy.
Materiały odzieży: co decyduje o ich właściwościach ochronnych?
Ubrania ochronne wykonywane są z materiałów naturalnych (bawełna), sztucznych (na bazie celulozy) oraz syntetyczne (poliester czy poliamid). Na ich bazie stworzono kilkadziesiąt popularnych materiałów o określonych właściwościach. Wśród nich znaleźć można takie jak:
Ortalion na bazie poliestru. Cechuje się bardzo niską gramaturą oraz dużą wytrzymałością na uszkodzenia.
Polar, miękka i ciepła dzianina poliestrowa.
Stretch, czyli tkaniny rozciągliwe z dodatkiem lycry lub PBT.
Sztruks, ciepła tkanina bawełniana odporna na przecięcia i rozdarcia, jednak podatna na przetarcia.
Nylon balistyczny, wykorzystywany też przy produkcji kamizelek kuloodpornych. Jest bardzo odporny na uszkodzenia i przetarcia.
Kevlar, materiał elastyczny, a także niezwykle wytrzymały.
Wybór odpowiedniego materiału zależny jest od środowiska pracy oraz przeprowadzonej analizy ryzyk zawodowych.
Certyfikacja normami EN ISO: co to oznacza dla odzieży ochronnej?
W Polsce obowiązuje aktualnie rozporządzenie UE nr 2016/425 z dnia 16 marca. Określa on szereg norm dla poszczególnych typów odzieży ochronnej oraz specjalistycznej. To właśnie tam zawarte są dokładne parametry, jakie spełniać musi odzież ochronna dla strażaków, spawaczy oraz innych stanowisk.
Wszystkie ubrania ochronne muszą posiadać też certyfikaty, potwierdzające spełnienie powyższych norm. W celu ich nadania, odzież poddaje się rygorystycznym badaniom laboratoryjnym, które następnie należy powtarzać w regularnych odstępach czasu.
Podsumowanie: odzież ochronna i robocza
W Polsce dochodzi wciąż do wielu wypadków przy pracy. Aby zapewnić pracownikom jak najlepszą ochronę, stosuje się odzież ochronną oraz środki ochrony indywidualnej zgodnie z tabelą przydziału odzieży ochronnej. Każdy taki ubiór musi spełnić normy odzieży ochronnej, potwierdzające ochronę przed niebezpieczeństwami w środowisku pracy.
Na wielu stanowiskach pracownik otrzymuje również odzież roboczą, która chroni ubranie osobiste przed zniszczeniem lub zabrudzeniem. W tym przypadku nie ma konieczności uzyskiwania certyfikatów.
Zarówno odzież robocza, jak i ochronna należy do pracodawcy, który powinien o nią dbać: czyścić, naprawiać i konserwować.Autor: Grzegorz Nowak
